Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Khuddakanikāye

Jātakapāḷi

(Dutiyo bhāgo)

17. Cattālīsanipāto

521. Tesakuṇajātakaṃ (1)

1.

‘‘Vessantaraṃ taṃ pucchāmi, sakuṇa bhaddamatthu te;

Rajjaṃ kāretukāmena, kiṃ su kiccaṃ kataṃ varaṃ’’.

2.

‘‘Cirassaṃ vata maṃ tāto, kaṃso bārāṇasiggaho;

Pamatto appamattaṃ maṃ, pitā puttaṃ acodayi.

3.

‘‘Paṭhameneva vitathaṃ, kodhaṃ hāsaṃ nivāraye;

Tato kiccāni kāreyya, taṃ vataṃ āhu khattiya.

4.

‘‘Yaṃ tvaṃ tāta tapokammaṃ [tape kammaṃ (sī. syā. pī.)], pubbe katamasaṃsayaṃ;

Ratto duṭṭho ca yaṃ kayirā, na taṃ kayirā tato puna [punaṃ (pī.)].

5.

‘‘Khattiyassa pamattassa, raṭṭhasmiṃ raṭṭhavaḍḍhana;

Sabbe bhogā vinassanti, rañño taṃ vuccate aghaṃ.

6.

‘‘Sirī tāta alakkhī ca [sirī ca tāta lakkhī ca (syā. pī.)], pucchitā etadabravuṃ;

Uṭṭhāna [uṭṭhāne (syā.)] vīriye pose, ramāhaṃ anusūyake.

7.

‘‘Usūyake duhadaye, purise kammadussake;

Kālakaṇṇī mahārāja, ramati [ramāti (ka.)] cakkabhañjanī.

8.

‘‘So tvaṃ sabbesu suhadayo [so tvaṃ sabbesaṃ suhadayo (syā. pī.), so tvaṃ sabbe suhadayo (ka.)], sabbesaṃ rakkhito bhava;

Alakkhiṃ nuda mahārāja, lakkhyā bhava nivesanaṃ.

9.

‘‘Sa lakkhīdhitisampanno, puriso hi mahaggato;

Amittānaṃ kāsipati, mūlaṃ aggañca chindati.

10.

‘‘Sakkopi hi bhūtapati, uṭṭhāne nappamajjati;

Sa kalyāṇe dhitiṃ katvā, uṭṭhāne kurute mano.

11.

‘‘Gandhabbā pitaro devā, sājīvā [sañjīvā (pī.)] honti tādino;

Uṭṭhāhato [uṭṭhahato (syā. pī.)] appamajjato [mappamajjato (ka.)], anutiṭṭhanti devatā.

12.

‘‘So appamatto akkuddho [akkuṭṭho (pī.)], tāta kiccāni kāraya;

Vāyamassu ca kiccesu, nālaso vindate sukhaṃ.

13.

‘‘Tattheva te vattapadā, esāva [esā ca (pī.)] anusāsanī;

Alaṃ mitte sukhāpetuṃ, amittānaṃ dukhāya [dukkhāya (pī.)] ca’’.

14.

‘‘Sakkhisi tvaṃ [sakkhī tuvaṃ (sī. syā. pī.)] kuṇḍalini, maññasi khattabandhuni [khattiyabandhunī (pī.)];

Rajjaṃ kāretukāmena, kiṃ su kiccaṃ kataṃ varaṃ’’.

15.

‘‘Dveva tāta padakāni, yattha [yesu (pī.)] sabbaṃ patiṭṭhitaṃ;

Aladdhassa ca yo lābho, laddhassa cānurakkhaṇā.

16.

‘‘Amacce tāta jānāhi, dhīre atthassa kovide;

Anakkhā kitave tāta, asoṇḍe avināsake.

17.

‘‘Yo ca taṃ tāta rakkheyya, dhanaṃ yañceva te siyā;

Sūtova rathaṃ saṅgaṇhe, so te kiccāni kāraye.

18.

‘‘Susaṅgahitantajano, sayaṃ vittaṃ avekkhiya;

Nidhiñca iṇadānañca, na kare parapattiyā.

19.

‘‘Sayaṃ āyaṃ vayaṃ [āyavayaṃ (pī.)] jaññā, sayaṃ jaññā katākataṃ;

Niggaṇhe niggahārahaṃ, paggaṇhe paggahārahaṃ.

20.

‘‘Sayaṃ jānapadaṃ atthaṃ, anusāsa rathesabha;

Mā te adhammikā yuttā, dhanaṃ raṭṭhañca nāsayuṃ.

21.

‘‘Mā ca vegena kiccāni, karosi [kāresi (sī. syā. pī.)] kārayesi vā;

Vegasā hi kataṃ kammaṃ, mando pacchānutappati.

22.

‘‘Mā te adhisare muñca, subāḷhamadhikodhitaṃ [kopitaṃ (sī. syā.)];

Kodhasā hi bahū phītā, kulā akulataṃ gatā.

23.

‘‘Mā tāta issaromhīti, anatthāya patārayi;

Itthīnaṃ purisānañca, mā te āsi dukhudrayo.

24.

‘‘Apetalomahaṃsassa, rañño kāmānusārino;

Sabbe bhogā vinassanti, rañño taṃ vuccate aghaṃ.



礼敬世尊、阿罗汉、正等正觉者
小部
本生经
（第二部）
17. 四十集
521. 三只鸟本生经（1）
1.
"维山达罗啊，我问你这鸟，愿你平安吉祥；
想要统治王国，何为最重要事？"
2.
"确实很久以前，掌管波罗奈（今瓦拉纳西）的甘沙；
我父轻忽大意，未能督促警醒我这儿子。
3.
"首先应戒除，虚妄、愤怒与嬉笑；
此后再处理政务，刹帝利啊，此乃誓言。
4.
"父亲啊，那些苦行，过去无疑已完成；
贪欲恼怒所为事，此后不应再重复。
5.
"若刹帝利懈怠，国土繁荣之君；
一切财富将灭失，此乃国王之灾祸。
6.
"父亲啊，吉祥与灾祸，被问及时如是说；
精进勤勉之人中，我乐于无嫉妒者。
7.
"嫉妒心怀恶意，行为有损之人；
大王啊，灾星女神，乐于破坏轮回。
8.
"你应对一切善意，守护所有众生；
大王驱除灾祸，愿你成为吉祥居所。
9.
"具足吉祥坚毅，此人必成伟大；
迦尸国王啊，能断敌人根与梢。
10.
"即便帝释天主，勤勉不曾懈怠；
坚持善法之心，专注于勤精进。
11.
"乾闼婆祖先诸天，如是成就生计；
勤勉不懈怠者，诸天神助其成。
12.
"父亲啊，你应不懈不怒，处理诸般事务；
政务中要努力，懒惰者不得安乐。
13.
"此即为你行为准则，这就是训诫；
足以令友欢喜，也使敌人痛苦。"
14.
"戴耳环的你，刹帝利族亲啊；
想要统治王国，何为最重要事？"
15.
"父亲啊唯有二道，一切建立其上；
未得之求得到，已得之善守护。
16.
"父亲啊识别大臣，明智通达道理；
不赌博不酗酒，不会造成损失。
17.
"父亲啊谁能守护，你所拥有财富；
如御者驾车般，让他处理政务。
18.
"善待身边众人，亲自关注财富；
藏宝与借贷事，不可全信他人。
19.
"自知收支状况，自知已办未办；
当惩应受罚者，当奖应受赏者。
20.
"自知国土利益，车军最胜者教导；
莫让不法之臣，毁坏财富国土。
21.
"莫要过于急促，处理或令人办事；
仓促所办之事，愚者后必后悔。
22.
"莫放纵你心中，过度愤怒情绪；
因怒气而兴盛，家族转为衰落。
23.
"父亲莫因权势，而行无益之事；
对待男女众人，莫成痛苦根源。
24.
"若王无畏惧心，随欲望而行事；
一切财富将失，此乃国王灾祸。

25.

‘‘Tattheva te vattapadā, esāva anusāsanī;

Dakkhassudāni puññakaro, asoṇḍo avināsako;

Sīlavāssu [sīlavāssa (ṭīkā)] mahārāja, dussīlo vinipātiko’’ [vinipātako (pī.)].

26.

‘‘Apucchimha kosiyagottaṃ [apucchimhā kosiyagottaṃ (syā.), apucchamhāpi kosikaṃ (pī.)], kuṇḍaliniṃ tatheva ca;

Tvaṃ dāni vadehi jambuka [jambuka tvaṃ dāni vadehi (syā. pī.)], balānaṃ balamuttamaṃ’’.

27.

‘‘Balaṃ pañcavidhaṃ loke, purisasmiṃ mahaggate;

Tattha bāhubalaṃ nāma, carimaṃ vuccate balaṃ.

28.

‘‘Bhogabalañca dīghāvu, dutiyaṃ vuccate balaṃ;

Amaccabalañca dīghāvu, tatiyaṃ vuccate balaṃ.

29.

‘‘Abhijaccabalaṃ ceva, taṃ catutthaṃ asaṃsayaṃ;

Yāni cetāni sabbāni, adhigaṇhāti paṇḍito.

30.

‘‘Taṃ balānaṃ balaṃ seṭṭhaṃ, aggaṃ paññābaṃ balaṃ [varaṃ (sī.)];

Paññābalenupatthaddho, atthaṃ vindati paṇḍito.

31.

‘‘Api ce labhati mando, phītaṃ dharaṇimuttamaṃ;

Akāmassa pasayhaṃ vā, añño taṃ paṭipajjati.

32.

‘‘Abhijātopi ce hoti, rajjaṃ laddhāna khattiyo;

Duppañño hi kāsipati, sabbenapi na jīvati.

33.

‘‘Paññāva sutaṃ vinicchinī [paññā sutavinicchinī (syā. pī.)], paññā kitti silokavaḍḍhanī [vaddhanī (pī.)];

Paññāsahito naro idha, api dukkhe sukhāni vindati.

34.

‘‘Paññañca kho asussūsaṃ, na koci adhigacchati;

Bahussutaṃ anāgamma, dhammaṭṭhaṃ avinibbhujaṃ.

35.

‘‘Yo ca dhammavibhaṅgaññū [yo dhammañca vibhāgaññū (pī.)], kāluṭṭhāyī matandito;

Anuṭṭhahati kālena, kammaphalaṃ tassa ijjhati [kammaphalaṃ tassijjhati, phalaṃ tassa samijjhati (ka.)].

36.

‘‘Anāyatana [nā’nāyatana (pī.)] sīlassa, anāyatana [nā’nāyatana (pī.)] sevino;

Na nibbindiyakārissa, sammadattho vipaccati.

37.

‘‘Ajjhattañca payuttassa, tathāyatanasevino;

Anibbindiyakārissa, sammadattho vipaccati.

38.

‘‘Yogappayogasaṅkhātaṃ, sambhatassānurakkhaṇaṃ;

Tāni tvaṃ tāta sevassu, mā akammāya randhayi;

Akammunā hi dummedho, naḷāgāraṃva sīdati’’.

39.

‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, mātāpitūsu khattiya;

Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.

40.

‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, puttadāresu khattiya;

Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.

41.

‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, mittāmaccesu khattiya;

Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.

42.

‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, vāhanesu balesu ca;

Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.

43.

‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, gāmesu nigamesu ca…pe….

44.

‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, raṭṭhesu [raṭṭhe (pī.)] janapadesu ca…pe….

45.

‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, samaṇa [samaṇe (syā. ka.)] brāhmaṇesu ca…pe….

46.

‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, migapakkhīsu khattiya;

Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.

47.

‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, dhammo ciṇṇo sukhāvaho [dhammo suciṇṇo sukhamāvahati (ka.)];

Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.

48.

‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, saindā [indo (pī.), sindā (ka.)] devā sabrahmakā;

Suciṇṇena divaṃ pattā, mā dhammaṃ rāja pāmado [pamādo (pī. ka.)].

49.

‘‘Tattheva te [vete (pī.)] vattapadā, esāva [esā ca (pī.)] anusāsanī;

Sappaññasevī kalyāṇī, samattaṃ sāma [sāmaṃ (ka.)] taṃ vidū’’ti.

Tesakuṇajātakaṃ paṭhamaṃ.



25.
"此即为你行为准则，这就是训诫；
今后要善巧行善，不酗酒不损毁；
大王啊要持戒，无戒者必堕落。"
26.
"我们已问拘尸族，以及戴耳环者；
黑狐啊你现在说，诸力中最胜者。"
27.
"世间有五种力，在大成就之人；
其中体力之名，被称为最后力。
28.
"长寿者啊财富力，被称为第二力；
长寿者啊臣僚力，被称为第三力。
29.
"高贵血统之力，无疑是第四力；
智者能够超越，所有这些诸力。
30.
"其中最殊胜力，智慧力为最上；
智者依智慧力，能获得诸利益。
31.
"即使愚者获得，最上富饶土地；
不愿或被胁迫，他人必来占据。
32.
"即使高贵出身，得到王位刹帝利；
迦尸国王若愚痴，一切终将不存活。
33.
"智慧判别所闻，智慧增长名声；
此世具智慧者，即使苦中得乐。
34.
"若不求闻智慧，无人能够获得；
不亲近多闻者，不能辨明正法。
35.
"谁知法之分别，早起勤勉不懒；
适时勤奋精进，其业必得成果。
36.
"非处持戒之人，亲近非处之人；
厌倦做事之人，正当利益难成。
37.
"内心专注之人，如理亲近贤善；
勤勉做事之人，正当利益必成。
38.
"运用种种方便，守护所积聚财；
父亲啊依循此法，莫因懒惰失败；
愚者因不作为，如芦屋般倒塌。"
39.
"大王刹帝利啊，对父母行正法；
此世行正法已，国王必生天界。
40.
"大王刹帝利啊，对妻儿行正法；
此世行正法已，国王必生天界。
41.
"大王刹帝利啊，对友臣行正法；
此世行正法已，国王必生天界。
42.
"大王刹帝利啊，对车乘军队行正法；
此世行正法已，国王必生天界。
43.
"大王刹帝利啊，对村镇行正法...等等...
44.
"大王刹帝利啊，对国土人民行正法...等等...
45.
"大王刹帝利啊，对沙门婆罗门行正法...等等...
46.
"大王刹帝利啊，对野兽飞鸟行正法；
此世行正法已，国王必生天界。
47.
"大王啊行正法，善行法必得乐；
此世行正法已，国王必生天界。
48.
"大王啊行正法，帝释诸天梵天众；
因善行得生天，国王莫放逸法。
49.
"此即为你行为准则，这就是训诫；
亲近智者行善事，贤者知此圆满。"
三只鸟本生经第一竟。

522. Sarabhaṅgajātakaṃ (2)

50.

‘‘Alaṅkatā kuṇḍalino suvatthā, veḷuriyamuttātharukhaggabandhā [baddhā (pī.)];

Rathesabhā tiṭṭhatha ke nu tumhe, kathaṃ vo jānanti manussaloke’’.

51.

‘‘Ahamaṭṭhako bhīmaratho panāyaṃ, kāliṅgarājā pana uggatoyaṃ [uggato ayaṃ (pī.), uggatāyaṃ (ka.)];

Susaññatānaṃ isīnaṃ [susaññatānisinaṃ (pī.)] dassanāya, idhāgatā pucchitāyemha pañhe’’.

52.

‘‘Vehāyasaṃ tiṭṭhasi [tiṭṭhati (pī.)] antalikkhe, pathaddhuno pannaraseva cando;

Pucchāmi taṃ yakkha mahānubhāva, kathaṃ taṃ jānanti manussaloke’’.

53.

‘‘Yamāhu devesu sujampatīti, maghavāti taṃ āhu manussaloke;

Sa devarājā idamajja patto, susaññatānaṃ isīnaṃ dassanāya’’.

54.

‘‘Dūre sutā no isayo samāgatā, mahiddhikā iddhiguṇūpapannā;

Vandāmi te ayire pasannacitto, ye jīvalokettha manussaseṭṭhā’’.

55.

Gandho isīnaṃ ciradikkhitānaṃ [dakkhitānaṃ (syā. pī.)], kāyā cuto gacchati mālutena;

Ito paṭikkamma sahassanetta, gandho isīnaṃ asuci devarāja’’.

56.

‘‘Gandho isīnaṃ ciradikkhitānaṃ, kāyā cuto gacchatu mālutena;

Vicitrapupphaṃ surabhiṃva mālaṃ, gandhañca etaṃ pāṭikaṅkhāma bhante;

Na hettha devā paṭikkūlasaññino’’.

57.

‘‘Purindado bhūtapatī yasassī, devānamindo sakko [idaṃ padaṃ natthi (sī. syā. pī. potthakesu)] maghavā sujampati;

Sa devarājā asuragaṇappamaddano, okāsamākaṅkhati pañha pucchituṃ.

58.

‘‘Ko nevimesaṃ idha paṇḍitānaṃ, pañhe puṭṭho nipuṇe byākarissati;

Tiṇṇañca raññaṃ manujādhipānaṃ, devānamindassa ca vāsavassa’’.

59.

‘‘Ayaṃ isi [isī (sī. pī.)] sarabhaṅgo tapassī [yasassī (sī.)], yato jāto virato methunasmā;

Āceraputto [ācariyaputto (pī. ka.)] suvinītarūpo, so nesaṃ pañhāni viyākarissati’’.

60.

‘‘Koṇḍañña pañhāni viyākarohi, yācanti taṃ isayo sādhurūpā;

Koṇḍañña eso manujesu dhammo, yaṃ vuddha [vaddha (pī.), buddha (ka.)] māgacchati esa bhāro’’.

61.

‘‘Katāvakāsā pucchantu bhonto, yaṃ kiñci pañhaṃ manasābhipatthitaṃ;

Ahañhi taṃ taṃ vo viyākarissaṃ, ñatvā sayaṃ lokamimaṃ parañca’’.

62.

‘‘Tato ca maghavā sakko, atthadassī purindado;

Apucchi paṭhamaṃ pañhaṃ, yañcāsi abhipatthitaṃ’’.

63.

‘‘Kiṃ sū vadhitvā na kadāci socati, kissappahānaṃ isayo vaṇṇayanti;

Kassīdha vuttaṃ pharusaṃ khametha, akkhāhi me koṇḍañña etamatthaṃ’’.

64.

‘‘Kodhaṃ vadhitvā na kadāci socati, makkhappahānaṃ isayo vaṇṇayanti;

Sabbesaṃ vuttaṃ pharusaṃ khametha, etaṃ khantiṃ uttamamāhu santo’’.

65.

‘‘Sakkā ubhinnaṃ [hi dvinnaṃ (pī.)] vacanaṃ titikkhituṃ, sadisassa vā seṭṭhatarassa [seṭṭhanarassa (pī.)] vāpi;

Kathaṃ nu hīnassa vaco khametha, akkhāhi me koṇḍañña etamatthaṃ’’.

66.

‘‘Bhayā hi seṭṭhassa vaco khametha, sārambhahetū pana sādisassa;

Yo cīdha hīnassa vaco khametha, etaṃ khantiṃ uttamamāhu santo’’.

67.

‘‘Kathaṃ vijaññā catupattharūpaṃ [catumaṭṭharūpaṃ (syā. pī.)], seṭṭhaṃ sarikkhaṃ athavāpi hīnaṃ;

Virūparūpena caranti santo, tasmā hi sabbesaṃ vaco khametha’’.

68.

‘‘Na hetamatthaṃ mahatīpi senā, sarājikā yujjhamānā labhetha;

Yaṃ khantimā sappuriso labhetha, khantī balassūpasamanti verā’’.



522. 萨拉班伽本生经（2）
50.
"装饰戴耳环着华服，琉璃珍珠刀剑相随；
车军最胜者站立着，你们是谁世人如何知？"
51.
"我是阿塔卡此是比玛拉塔，这位是卡林伽国王乌伽多；
为见善调御仙人，来此请教诸多问题。"
52.
"你立于虚空中，如十五之月照路途；
我问你大力夜叉，世人如何知晓你？"
53.
"诸天称你为净主，世人呼你为帝释天；
天王今日到此来，为见善调御仙人。"
54.
"久闻仙人们相聚，具大神通功德力；
我心净信礼敬你，世间最胜之人者。"
55.
"长修仙人之香气，随风飘散离身体；
千眼天王请退后，仙人香气不清净。"
56.
"长修仙人之香气，随风飘散离身体；
如种种花美香鬘，我等欢迎此香气；
诸天于此不厌恶。"
57.
"城主众生主有名声，天主帝释净主天；
天王降伏阿修罗众，请求机会问问题。
58.
"此处谁能为智者，解答细致之问题；
为三位人王之主，及天主帝释天？"
59.
"此仙人萨拉班伽修苦行，从生起即离欲；
阿阇黎子善调御，他将为他们解答。"
60.
"憍陈如请为解答，善德仙人向你请；
憍陈如此人间法，智者承担此重担。"
61.
"诸位请随意发问，任何心中所思问；
我必为你们解答，因已知此世他世。"
62.
"随后帝释天主，明见利益城主；
首先发问其中，他所思考问题。"
63.
"杀何者后永不忧，仙人赞叹断何事；
应忍受谁恶语言，憍陈如请解此义。"
64.
"杀怒心后永不忧，仙人赞叹断覆藏；
应忍受众恶语言，圣者说此最高忍。"
65.
"能忍平等或胜者，二者所说之言语；
如何忍下劣言语，憍陈如请解此义。"
66.
"因畏忍胜者言语，因竞忍平等者语；
若能忍下劣言语，圣者说此最高忍。"
67.
"如何分辨四种人，胜者平等与下劣；
圣者行处种种相，故应忍受一切语。"
68.
"即使庞大之军队，与王交战难获得；
忍辱善人所获得，以忍止息诸怨敌。"

69.

‘‘Subhāsitaṃ te anumodiyāna, aññaṃ taṃ pucchāmi tadiṅgha brūhi;

Yathā ahuṃ [ahū (sī. syā. pī.)] daṇḍakī nāḷikero [nāḷikīro (sī. syā. pī.)], athajjuno kalābu cāpi rājā;

Tesaṃ gatiṃ brūhi supāpakamminaṃ, katthūpapannā isinaṃ viheṭhakā’’.

70.

‘‘Kisañhi [kisaṃpi (pī.)] vacchaṃ avakiriya daṇḍakī, ucchinnamūlo sajano saraṭṭho;

Kukkuḷanāme nirayamhi paccati, tassa phuliṅgāni patanti kāye.

71.

‘‘Yo saññate pabbajite aheṭhayi [avañcasi (pī.)], dhammaṃ bhaṇante samaṇe adūsake;

Taṃ nāḷikeraṃ sunakhā parattha, saṅgamma khādanti viphandamānaṃ.

72.

‘‘Athajjuno niraye sattisūle, avaṃsiro patito uddhaṃpādo [uddhapādo (syā.), addhapādo (pī.)];

Aṅgīrasaṃ gotamaṃ heṭhayitvā, khantiṃ tapassiṃ cirabrahmacāriṃ.

73.

‘‘Yo khaṇḍaso pabbajitaṃ achedayi, khantiṃ vadantaṃ samaṇaṃ adūsakaṃ;

Kalābuvīciṃ upapajja paccati, mahāpatāpaṃ [mahābhitāpaṃ (pī.)] kaṭukaṃ bhayānakaṃ.

74.

‘‘Etāni sutvā nirayāni paṇḍito, aññāni pāpiṭṭhatarāni cettha;

Dhammaṃ care samaṇabrāhmaṇesu, evaṅkaro saggamupeti ṭhānaṃ’’.

75.

‘‘Subhāsitaṃ te anumodiyāna, aññaṃ taṃ pucchāmi tadiṅgha brūhi;

Kathaṃvidhaṃ sīlavantaṃ vadanti, kathaṃvidhaṃ paññavantaṃ vadanti;

Kathaṃvidhaṃ sappurisaṃ vadanti, kathaṃvidhaṃ no siri no jahāti’’.

76.

‘‘Kāyena vācāya ca yo’dha [yo ca (pī.)] saññato, manasā ca kiñci na karoti pāpaṃ;

Na attahetū alikaṃ bhaṇeti [bhaṇāti (sī. syā. pī.)], tathāvidhaṃ sīlavantaṃ vadanti.

77.

‘‘Gambhīrapañhaṃ manasābhicintayaṃ [manasā vicintayaṃ (sī.)], nāccāhitaṃ kamma karoti luddaṃ;

Kālāgataṃ [kālābhataṃ (pī.)] atthapadaṃ na riñcati, tathāvidhaṃ paññavantaṃ vadanti.

78.

‘‘Yo ve kataññū katavedi dhīro, kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hoti;

Dukhitassa sakkacca karoti kiccaṃ, tathāvidhaṃ sappurisaṃ vadanti.

79.

‘‘Etehi sabbehi guṇehupeto, saddho mudū saṃvibhāgī vadaññū;

Saṅgāhakaṃ sakhilaṃ saṇhavācaṃ, tathāvidhaṃ no siri no jahāti’’.

80.

‘‘Subhāsitaṃ te anumodiyāna, aññaṃ taṃ pucchāmi tadiṅgha brūhi;

Sīlaṃ siriñcāpi satañca dhammaṃ, paññañca kaṃ seṭṭhataraṃ vadanti’’.

81.

‘‘Paññā hi seṭṭhā kusalā vadanti, nakkhattarājāriva tārakānaṃ;

Sīlaṃ sīrī cāpi satañca dhammo [dhammā (pī.)], anvāyikā paññavato bhavanti’’.

82.

‘‘Subhāsitaṃ te anumodiyāna, aññaṃ taṃ pucchāmi tadiṅgha brūhi;

Kathaṃkaro kintikaro kimācaraṃ, kiṃ sevamāno labhatīdha paññaṃ;

Paññāya dānippaṭipaṃ [dāni paṭipadaṃ (sī. syā. pī.)] vadehi, kathaṃkaro paññavā hoti macco’’.

83.

‘‘Sevetha vuddhe nipuṇe bahussute, uggāhako ca paripucchako siyā;

Suṇeyya sakkacca subhāsitāni, evaṃkaro paññavā hoti macco.

84.

‘‘ Paññavā kāmaguṇe avekkhati, aniccato dukkhato rogato ca;

Evaṃ vipassī pajahāti chandaṃ, dukkhesu kāmesu mahabbhayesu.

85.

‘‘Sa vītarāgo pavineyya dosaṃ, mettaṃ [metta (syā. ka.)] cittaṃ bhāvaye [bhāveyya (sī. syā. ka.)] appamāṇaṃ;

Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, anindito brahmamupeti ṭhānaṃ’’.

86.

‘‘Mahatthiyaṃ [mahiddhiyaṃ (sī. syā. pī.)] āgamanaṃ ahosi, tavamaṭṭhakā [maṭṭhaka (sī. syā. ka.)] bhīmarathassa cāpi;

Kāliṅgarājassa ca uggatassa, sabbesa vo kāmarāgo pahīno’’.



69.
"赞叹你善说之后，请继续答我他问；
如昔旃陀吉那利柯罗王，阿诃那与卡拉布王；
请说恶业者所往，害仙人者生何处？"
70.
"旃陀吉毁损瘦弱牛犊，连根拔除人民国土；
生于名为灰烬地狱，火星落在他身上。
71.
"伤害调御出家者，说法沙门无害者；
那那利柯罗死后，众狗聚集食其尸。
72.
"阿诃那堕剑地狱，头下脚上倒悬着；
因伤害安吉拉沙瞿昙，有忍辱苦行长梵行。
73.
"将出家人支解者，伤害忍辱无害沙门；
生于卡拉布毗致狱，大热苦痛甚可怕。
74.
"智者闻此诸地狱，此处更有诸恶报；
应对沙门婆罗门行法，如是行者生天处。"
75.
"赞叹你善说之后，请继续答我他问；
如何称人为持戒，如何称人为有慧；
如何称人为善士，如何吉祥不离弃？"
76.
"身口意皆调御者，心中不作诸恶事；
不为己利说妄语，如是称为有戒者。
77.
"深思甚深之问题，不行过度残暴业；
适时不失义理句，如是称为有慧者。
78.
"知恩感恩有智慧，善友具有坚定信；
热心帮助受苦者，如是称为善士者。
79.
"具足如此诸功德，信柔布施乐给与；
摄受和善语温柔，如是吉祥不离弃。"
80.
"赞叹你善说之后，请继续答我他问；
戒、吉祥与善人法，与慧其中何最胜？"
81.
"智者说慧最殊胜，如月之于众星辰；
戒与吉祥善人法，随顺具慧者而行。"
82.
"赞叹你善说之后，请继续答我他问；
如何作为如何行，亲近何者得智慧；
请说智慧之道路，如何成为智慧人？"
83.
"亲近智者多闻者，应常请教多发问；
恭敬听闻善说法，如是成为智慧人。
84.
"智者观察诸欲乐，无常苦痛如疾病；
如是观察断贪欲，于苦欲乐大怖畏。
85.
"离欲去除瞋恚已，修习无量慈心念；
对众生舍弃刀杖，无过生于梵天界。"
86.
"你们此来大有益，阿塔卡比玛拉塔；
及卡林伽王乌伽多，你们都已离欲贪。"

87.

‘‘Evametaṃ paracittavedi, sabbesa no kāmarāgo pahīno;

Karohi okāsamanuggahāya, yathā gatiṃ te abhisambhavema’’.

88.

‘‘Karomi okāsamanuggahāya, tathā hi vo kāmarāgo pahīno;

Pharātha kāyaṃ vipulāya pītiyā, yathā gatiṃ me abhisambhavetha’’.

89.

‘‘Sabbaṃ karissāma tavānusāsaniṃ, yaṃ yaṃ tuvaṃ vakkhasi bhūripañña;

Pharāma kāyaṃ vipulāya pītiyā, yathā gatiṃ te abhisambhavema’’.

90.

‘‘Katāya [katāyaṃ (sī. pī.)] vacchassa kisassa pūjā, gacchantu bhonto isayo sādhurūpā;

Jhāne ratā hotha sadā samāhitā, esā ratī pabbajitassa seṭṭhā’’.

91.

‘‘Sutvāna gāthā paramatthasaṃhitā, subhāsitā isinā paṇḍitena;

Te vedajātā anumodamānā, pakkāmu [pakkamu (ka.)] devā devapuraṃ yasassino.

92.

‘‘Gāthā imā atthavatī subyañjanā, subhāsitā isinā paṇḍitena;

Yo kocimā aṭṭhikatvā [aṭṭhiṃ katvā (ka.)] suṇeyya, labhetha pubbāpariyaṃ visesaṃ;

Laddhāna pubbāpariyaṃ visesaṃ, adassanaṃ maccurājassa gacche’’.

93.

‘‘Sālissaro sāriputto, meṇḍissaro ca kassapo;

Pabbato anuruddho ca, kaccāyano ca devalo [devilo (syā. ka.)].

94.

‘‘Anusisso ca ānando, kisavaccho ca kolito;

Nārado udāyī thero [nārado puṇṇo mantānīputto (sī.)], parisā buddhaparisā;

Sarabhaṅgo lokanātho, evaṃ dhāretha jātaka’’nti.

Sarabhaṅgajātakaṃ dutiyaṃ.

523. Alambusājātakaṃ (3)

95.

‘‘Atha bravi brahā indo, vatrabhū jayataṃ pitā;

Devakaññaṃ parābhetvā, sudhammāyaṃ alambusaṃ.

96.

‘‘Misse devā taṃ yācanti, tāvatiṃsā saindakā;

Isippalobhane [isipalobhike (sī. syā.), isiṃ palobhike (pī.)] gaccha, isisiṅgaṃ alambuse.

97.

‘‘Purāyaṃ amhe acceti [nācceti (syā. ka.)], vattavā [vatavā (sī. syā. pī.)] brahmacariyavā;

Nibbānābhirato vuddho [vaddho (pī.), buddho (syā. ka.)], tassa maggāni āvara’’.

98.

‘‘Devarāja kimeva tvaṃ, mameva tuvaṃ sikkhasi;

Isippalobhane [isipalobhike (sī. syā.), isiṃ palobhike (pī.)] gaccha, santi aññāpi accharā.

99.

‘‘Mādisiyo pavarā ceva, asoke nandane vane;

Tāsampi hotu pariyāyo, tāpi yantu palobhanā’’ [palobhikā (syā. pī.)].

100.

‘‘Addhā hi saccaṃ bhaṇasi, santi aññāpi accharā;

Tādisiyo pavarā ceva, asoke nandane vane.

101.

‘‘Na tā evaṃ pajānanti, pāricariyaṃ pumaṃ gatā;

Yādisaṃ tvaṃ pajānāsi, nāri sabbaṅgasobhane.

102.

‘‘Tvameva gaccha kalyāṇi, itthīnaṃ pavarā casi;

Taveva vaṇṇarūpena, savasamānayissasi’’ [vasamānāpayissasi (syā.), vasamānāmayissasi (pī.), taṃ vasamānayissasi (ka.)].

103.

‘‘Na vāhaṃ na gamissāmi, devarājena pesitā;

Vibhemi cetaṃ āsāduṃ, uggatejo hi brāhmaṇo.

104.

‘‘Aneke nirayaṃ pattā, isimāsādiyā janā;

Āpannā mohasaṃsāraṃ, tasmā lomāni haṃsaye’’.

105.

‘‘Idaṃ vatvāna pakkāmi, accharā kāmavaṇṇinī;

Missā missitu [missetu (sī. syā. pī.)] micchantī, isisiṅgaṃ alambusā.

106.

‘‘Sā ca taṃ vanamogayha, isisiṅgena rakkhitaṃ;

Bimbajālakasañchannaṃ , samantā aḍḍhayojanaṃ.

107.

‘‘Pātova pātarāsamhi, udaṇhasamayaṃ [udayasamayaṃ (syā.), udantasamayaṃ (ka.)] pati;

Aggiṭṭhaṃ parimajjantaṃ, isisiṅgaṃ upāgami’’.



87.
"诚如你知他心者，我们都已离欲贪；
请为摄受作机会，使我们能达你境。"
88.
"我为摄受作机会，因你们已离欲贪；
以广大喜遍满身，使你们能达我境。"
89.
"我们将遵你教诫，广大智者所言说；
以广大喜遍满身，使我们能达你境。"
90.
"供养瘦弱牛犊已，请诸善德仙人去；
常乐禅定心专一，此乃出家最上乐。"
91.
"闻已最上义相应，智者仙人善说偈；
欢喜赞叹生知见，有名声天返天界。
92.
"此偈具义好文句，智者仙人善所说；
若人至心听闻者，得前后殊胜智慧；
得前后殊胜智慧，得免见死王面目。"
93.
"沙利沙罗即舍利弗，门荼沙罗即迦叶；
般跋多即阿那律，迦旃延即提婆罗。
94.
"阿奴西沙即阿难，瘦牛犊即目犍连；
那罗陀乌陀伊长老，此众即是佛弟子；
萨拉班伽即世尊，如是受持本生经。"
萨拉班伽本生经第二竟。
523. 阿兰布沙本生经（3）
95.
"于是大帝释天，胜者之父瓦特拉浮；
召唤天女前来，善法堂中阿兰布沙。
96.
"诸天与帝释，三十三天众请求你；
去诱惑仙人，阿兰布沙见仙人角。
97.
"以免他超越我们，具戒修梵行；
喜乐涅槃已增长，你要阻其道路。"
98.
"天王为何只，训诫指导我；
去诱惑仙人，还有其他天女。
99.
"如我这般最胜者，在无忧难陀那林；
让她们也有机会，她们也去诱惑吧。"
100.
"确实你说真实，还有其他天女；
如你这般最胜者，在无忧难陀那林。
101.
"她们不如此了知，侍奉男子之道；
如你所知晓般，具足美丽女子。
102.
"你去吧贤善女，你为女中最胜；
以你容貌美色，必能使他顺从。"
103.
"我不能不去啊，天王已派遣我；
但我害怕接近他，婆罗门具大威力。
104.
"许多人因冒犯，仙人堕入地狱；
陷入迷惑轮回，故我毛发竖立。"
105.
"说此话已离去，天女具爱欲相；
阿兰布沙欲交往，亲近仙人角。
106.
"她进入那片林，仙人角所守护；
遍满红蔓藤，方圆半由旬。
107.
"清晨用早餐，近午时分时；
当他整理火坛，接近仙人角。"

108.

‘‘Kā nu vijjurivābhāsi, osadhī viya tārakā;

Vicittahatthābharaṇā [vicittavatthābharaṇā (sī.)], āmuttamaṇikuṇḍalā [āmukkamaṇikuṇḍalā (?)].

109.

‘‘Ādiccavaṇṇasaṅkāsā, hemacandanagandhinī;

Saññatūrū mahāmāyā, kumārī cārudassanā.

110.

‘‘Vilaggā [vilākā (sī. syā. pī.)] mudukā suddhā, pādā te suppatiṭṭhitā;

Gamanā kāmanīyā [kamanā kamanīyā (sī. pī.)] te, harantiyeva me mano.

111.

‘‘Anupubbāva te ūrū, nāganāsasamūpamā;

Vimaṭṭhā tuyhaṃ sussoṇī, akkhassa phalakaṃ yathā.

112.

‘‘Uppalasseva kiñjakkhā, nābhi te sādhu saṇṭhitā;

Pūrā kaṇhañjanasseva, dūrato paṭidissati.

113.

‘‘Duvidhā jātā urajā, avaṇṭā sādhu paccudā;

Payodharā apatitā [appatītā (sī. syā. pī.)], aḍḍhalābusamā thanā.

114.

‘‘Dīghā kambutalābhāsā, gīvā eṇeyyakā yathā;

Paṇḍarāvaraṇā vaggu, catutthamanasannibhā.

115.

‘‘Uddhaggā ca adhaggā ca, dumaggaparimajjitā;

Duvijā nelasambhūtā, dantā tava sudassanā.

116.

‘‘Apaṇḍarā lohitantā, jiñjūka [jiñjuka (sī. syā. pī.)] phalasannibhā;

Āyatā ca visālā ca, nettā tava sudassanā.

117.

‘‘Nātidīghā susammaṭṭhā, kanakabyā [kanakaggā (pī.)] samocitā;

Uttamaṅgaruhā tuyhaṃ, kesā candanagandhikā.

118.

‘‘Yāvatā kasigorakkhā, vāṇijānaṃ [vaṇijānaṃ (pī.)] ca yā gati;

Isīnañca parakkantaṃ, saññatānaṃ tapassinaṃ.

119.

‘‘Na te samasamaṃ passe, asmiṃ pathavi [puthuvi (pī.)] maṇḍale;

Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ’’.

120.

‘‘Na pañhakālo bhaddante, kassapevaṃ gate sati;

Ehi samma ramissāma, ubho asmākamassame;

Ehi taṃ upagūhissaṃ [upaguyhissaṃ (syā.)], ratīnaṃ kusalo bhava’’.

121.

‘‘Idaṃ vatvāna pakkāmi, accharā kāmavaṇṇinī;

Missā missitumicchantī, isisiṅgaṃ alambusā’’.

122.

‘‘So ca vegena nikkhamma, chetvā dandhaparakkamaṃ [dandhapadakkamaṃ (ka.)];

Tamuttamāsu veṇīsu, ajjhappatto [ajjhāpatto (pī.)] parāmasi;

123.

‘‘Tamudāvatta kalyāṇī, palissaji susobhanā [susobhaṇī (syā. ka.)];

Cavitamhi [cavi tamhā (syā. ka.)] brahmacariyā, yathā taṃ atha tositā.

124.

‘‘Manasā agamā indaṃ, vasantaṃ nandane vane;

Tassā saṅkappamaññāya, maghavā devakuñjaro.

125.

‘‘Pallaṅkaṃ pahiṇī khippaṃ, sovaṇṇaṃ sopavāhanaṃ;

Sauttaracchadapaññāsaṃ, sahassapaṭiyatthataṃ [paṭikatthataṃ (sī.)].

126.

‘‘Tamenaṃ tattha dhāresi, ure katvāna sobhanā;

Yathā ekamuhuttaṃva, tīṇi vassāni dhārayi.

127.

‘‘Vimado tīhi vassehi, pabujjhitvāna brāhmaṇo;

Addasāsi harita [harī (pī.)] rukkhe, samantā aggiyāyanaṃ.

128.

‘‘Navapattavanaṃ phullaṃ, kokilaggaṇaghositaṃ;

Samantā paviloketvā, rudaṃ assūni vattayi.

129.

‘‘Na juhe na jape [jappe (ka.)] mante, aggihuttaṃ pahāpitaṃ;

Ko nu me pāricariyāya, pubbe cittaṃ palobhayi.

130.

‘‘Araññe me viharato, yo me tejā ha sambhutaṃ [sambhataṃ (pī.)];

Nānāratnaparipūraṃ, nāvaṃva gaṇhi aṇṇave’’.

131.

‘‘Ahaṃ te pāricariyāya, devarājena pesitā;

Avadhiṃ [avadhī (syā. pī. ka.)] cittaṃ cittena, pamādo [pamādā (syā. pī.)] tvaṃ na bujjhasi’’.

132.

‘‘Imāni kira maṃ tāto, kassapo anusāsati;

Kamalāsadisitthiyo [sarisitthiyo (syā. pī.)], tāyo bujjhesi māṇava.



108.
"谁如闪电般光耀，如药草星般闪亮；
手饰各种装饰品，戴着宝石耳环。
109.
"容貌如太阳般明亮，散发旃檀金香气；
腰身苗条大幻力，少女美丽可观。
110.
"柔软纤细且清净，你的双足站立稳；
行步优雅令人爱，夺走我的心意。
111.
"你的大腿渐次细，好似象鼻般柔美；
你美臀光滑如镜，恰似骰子平面。
112.
"如莲花蕊般美丽，你的脐窝安置好；
如盛满了黑色膏，远远便可看见。
113.
"双生乳房无蒂柄，圆润且善突出；
乳峰尚未下垂，如半瓠形乳房。
114.
"长颈如贝光亮，似羚羊颈优美；
白皙装饰动人，如第四日之月。
115.
"上齿与下齿，如树梢修剪齐；
双排生长整齐，你的牙齿美观。
116.
"不白又带红，如朱槿果相似；
长而且开阔，你的眼睛美观。
117.
"不过长善修整，如黄金般相称；
你头上生长发，具有旃檀香气。
118.
"凡是农牧之处，商人所到之处；
仙人精进修行，调御苦行之处。
119.
"在此大地圆上，未见与你相等；
你是谁谁之子，我如何得知你？"
120.
"尊者不是问答时，迦叶如此情况；
来吧友共欢乐，在我们的庵室；
来让我拥抱你，你要善解欢乐。"
121.
"说此话已离去，天女具爱欲相；
阿兰布沙欲交往，亲近仙人角。"
122.
"他迅速走出来，打断迟缓行进；
抓住她最上辫，已经追及触及。"
123.
"贤善女转身来，美丽女拥抱他；
他梵行已失落，如她所愿已成。"
124.
"她心念帝释天，住在难陀那林；
帝释诸天之主，知晓她的心念。"
125.
"迅速送来座椅，黄金具有靠背；
有伞盖五十支，千重布覆其上。"
126.
"美女将他抱住，紧贴在她胸前；
仿佛一瞬间里，持续三年之久。"
127.
"三年后酒醒来，婆罗门觉醒时；
看见青翠树木，四周火祭场地。"
128.
"新叶树木开花，杜鹃鸟群鸣叫；
环顾四周后，流泪悲伤哭泣。"
129.
"不祭祀不诵咒，火祭已废弃；
是谁以侍奉法，先前迷惑我心？"
130.
"我住在林野中，所积累威力啊；
如装满各种宝，船沉大海一般。"
131.
"我以侍奉之法，受天王之派遣；
以心制服心，你不觉放逸事。"
132.
"这些事我父亲，迦叶曾经教诫；
如莲花般女人，年轻人当觉知。"

133.

‘‘Ure gaṇḍāyo bujjhesi, tāyo bujjhesi māṇava;

Iccānusāsi maṃ tāto, yathā maṃ anukampako.

134.

‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ nākaṃ, pitu vuddhassa sāsanaṃ;

Araññe nimmanussamhi, svajja jhāyāmi [svājjajjhāyāmi (sī. pī.)] ekako.

135.

‘‘Sohaṃ tathā karissāmi, dhiratthu jīvitena me;

Puna vā tādiso hessaṃ, maraṇaṃ me bhavissati’’.

136.

‘‘Tassa tejaṃ [tejañca (sī. pī.)] vīriyañca, dhitiṃ [dhitiñca (pī.)] ñatvā avaṭṭhitaṃ [suvaḍḍhitaṃ (sī.)];

Sirasā aggahī pāde, isisiṅgaṃ alambusā.

137.

‘‘Mā me kujjha [kujjhi (pī.)] mahāvīra, mā me kujjha [kujjhi (pī.)] mahāise;

Mahā attho mayā ciṇṇo, tidasānaṃ yasassinaṃ;

Tayā saṃkampitaṃ āsi, sabbaṃ devapuraṃ tadā’’.

138.

‘‘Tāvatiṃsā ca ye devā, tidasānañca vāsavo;

Tvañca bhadde sukhī hohi, gaccha kaññe yathāsukhaṃ’’.

139.

‘‘Tassa pāde gahetvāna, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ;

Añjaliṃ paggahetvāna, tamhā ṭhānā apakkami.

140.

‘‘Yo ca tassāsi pallaṅko, sovaṇṇo sopavāhano;

Sauttaracchadapaññāso, sahassapaṭiyatthato;

Tameva pallaṅkamāruyha, agā devāna santike.

141.

‘‘Tamokkamiva āyantiṃ, jalantiṃ vijjutaṃ yathā;

Patīto sumano vitto, devindo adadā varaṃ’’.

142.

‘‘Varañce me ado sakka, sabbabhūtānamissara;

Nisippalobhikā [na isipalobhikā (syā.), na isipalobhiyaṃ (pī.)] gacche, etaṃ sakka varaṃ vare’’ti.

Alambusājātakaṃ tatiyaṃ.

524. Saṅkhapālajātakaṃ (4)

143.

‘‘Ariyāvakāsosi pasannanetto, maññe bhavaṃ pabbajito kulamhā;

Kathaṃ nu vittāni pahāya bhoge, pabbaji nikkhamma gharā sapañña’’ [sapañño (syā.), sapaññā (pī.)].

144.

‘‘Sayaṃ vimānaṃ naradeva disvā, mahānubhāvassa mahoragassa;

Disvāna puññāna mahāvipākaṃ, saddhāyahaṃ pabbajitomhi rāja’’.

145.

‘‘Na kāmakāmā na bhayā na dosā, vācaṃ musā pabbajitā bhaṇanti;

Akkhāhi me pucchito etamatthaṃ, sutvāna me jāyihitippasādo’’.

146.

‘‘Vāṇijja [vaṇijja (pī.)] raṭṭhādhipa gacchamāno, pathe addasāsimhi bhojaputte [milācaputte (sī. pī.)];

Pavaddhakāyaṃ uragaṃ mahantaṃ, ādāya gacchante pamodamāne’’.

147.

‘‘Sohaṃ samāgamma janinda tehi, pahaṭṭhalomo avacamhi bhīto;

Kuhiṃ ayaṃ nīyati [niyyati (ka.)] bhīmakāyo, nāgena kiṃ kāhatha bhojaputtā.

148.

‘‘Nāgo ayaṃ nīyati bhojanatthā [bhojanatthaṃ (sī. syā. pī.)], pavaddhakāyo urago mahanto;

Sāduñca thūlañca muduñca maṃsaṃ, na tvaṃ rasaññāsi videhaputta.

149.

‘‘Ito mayaṃ gantvā sakaṃ niketaṃ [niketanaṃ (pī.)], ādāya satthāni vikopayitvā;

Maṃsāni bhokkhāma [bhakkhāma (syā.)] pamodamānā, mayañhi ve sattavo pannagānaṃ.

150.

‘‘Sace ayaṃ nīyati bhojanatthā, pavaddhakāyo urago mahanto;

Dadāmi vo balibaddāni [balivaddāni (pī.)] soḷasa, nāgaṃ imaṃ muñcatha bandhanasmā.

151.

‘‘Addhā hi no bhakkho ayaṃ manāpo, bahū ca no uragā bhuttapubbā [bahuṃ ca no urago bhuttapubbo (ka.)];

Karoma te taṃ vacanaṃ aḷāra [āḷāra (ka.) evamuparipi], mittañca no hohi videhaputta.

152.

‘‘Tadassu te bandhanā mocayiṃsu, yaṃ natthuto paṭimokkassa pāse;

Mutto ca so bandhanā nāgarājā, pakkāmi pācīnamukho muhuttaṃ.



133.
"你要觉知胸上肿瘤，年轻人要觉知这些；
我父这样教诫我，因为他怜悯于我。
134.
"我没听从他话语，父亲年长的教诫；
在无人烟林野中，今我独自禅修。
135.
"我要如此行事，诅咒我的生命；
我要重返往昔，或者我将死去。"
136.
"知其威力精进，及其坚定决心；
阿兰布沙以头，礼拜仙人角足。
137.
"请勿向我生气大勇士，请勿向我生气大仙人；
我已完成大事业，为有名声三十三天；
那时你使震动，整个天人城市。"
138.
"三十三天诸天，天帝和三十天；
愿你美女安乐，少女请随意去。"
139.
"抓住他的双足，右绕礼敬之后；
举手合掌行礼，从此处离开去。
140.
"那里有座椅子，黄金具有靠背；
有伞盖五十支，千重布覆其上；
登上那座椅子，去到诸天之处。
141.
"如从暗处而来，如闪电般发光；
欢喜心满意足，天帝授予恩惠。"
142.
"若你授我恩惠帝释，一切众生之主；
不再去诱惑仙人，帝释此是我所求。"
阿兰布沙本生经第三竟。
524. 商佉波罗本生经（4）
143.
"你气质高贵目清净，我想你从家族出家；
为何舍弃诸财富，有智者从家出家？"
144.
"天神之王亲见到，大能威力大龙王；
见此功德大果报，我因信仰而出家。"
145.
"出家人不因贪欲恐惧瞋恨，不会说虚妄语；
请告诉我此事实，我闻后生信乐。"
146.
"国主我做生意时，路上见到薄阇子；
捉住体型巨大蛇，欢喜带去它们。"
147.
"民王我遇见他们，毛发竖立恐惧说：
这巨大身体带何处，薄阇子用蛇何为？"
148.
"此蛇是为食用，巨大体型大蛇；
肉味美多且软，毗提诃子你不知味。
149.
"从这里去我们住处，拿起武器割裂它；
我们欢喜食其肉，我们是蛇之仇敌。
150.
"若此蛇为食用，巨大体型大蛇；
我给你十六头牛，请放此蛇离束缚。"
151.
"此确实美味食物，我们已食许多蛇；
阿罗拉我依你言，毗提诃子请与我为友。
152.
"于是他们解开绑缚，从鼻穿绳松其套；
大龙王脱离束缚，片刻向东方而去。

153.

‘‘Gantvāna pācīnamukho muhuttaṃ, puṇṇehi nettehi palokayī maṃ;

Tadāssahaṃ piṭṭhito anvagacchiṃ, dasaṅguliṃ añjaliṃ paggahetvā.

154.

‘‘Gaccheva kho tvaṃ taramānarūpo, mā taṃ amittā punaraggahesuṃ;

Dukkho hi luddehi punā samāgamo, adassanaṃ bhojaputtāna gaccha.

155.

‘‘Agamāsi so rahadaṃ vippasannaṃ, nīlobhāsaṃ ramaṇīyaṃ sutitthaṃ;

Samotataṃ [samonataṃ (syā. ka.)] jambuhi vetasāhi, pāvekkhi nittiṇṇabhayo patīto.

156.

‘‘So taṃ pavissa na cirassa nāgo, dibbena me pāturahuṃ janinda;

Upaṭṭhahī maṃ pitaraṃva putto, hadayaṅgamaṃ kaṇṇasukhaṃ bhaṇanto.

157.

‘‘Tvaṃ mesi mātā ca pitā [pitā ca (pī.)] aḷāra, abbhantaro pāṇadado sahāyo;

Sakañca iddhiṃ paṭilābhakosmi [paṭilābhitosmi (pī.)], aḷāra passa me nivesanāni;

Pahūtabhakkhaṃ bahuannapānaṃ, masakkasāraṃ viya vāsavassa’’.

158.

‘‘Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ, asakkharā ceva mudū subhā ca;

Nīcattiṇā [nīcā tiṇā (syā. pī.)] apparajā ca bhūmi, pāsādikā yattha jahanti sokaṃ.

159.

‘‘Anāvakulā veḷuriyūpanīlā, catuddisaṃ ambavanaṃ surammaṃ;

Pakkā ca pesī ca phalā suphullā, niccotukā dhārayantī phalāni.

160.

‘‘Tesaṃ vanānaṃ naradeva majjhe, nivesanaṃ bhassarasannikāsaṃ;

Rajataggaḷaṃ sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ, obhāsatī vijjurivantalikkhe.

161.

‘‘Maṇīmayā soṇṇamayā [sovaṇṇamayā (sī. syā. pī.)] uḷārā, anekacittā satataṃ sunimmitā;

Paripūrā kaññāhi alaṅkatābhi, suvaṇṇakāyūradharāhi rāja.

162.

‘‘So saṅkhapālo taramānarūpo, pāsādamāruyha anomavaṇṇo;

Sahassathambhaṃ atulānubhāvaṃ, yatthassa bhariyā mahesī ahosi.

163.

‘‘Ekā ca nārī taramānarūpā, ādāya veḷuriyamayaṃ mahagghaṃ;

Subhaṃ maṇiṃ jātimantūpapannaṃ, acoditā āsanamabbhihāsi.

164.

‘‘Tato maṃ urago hatthe gahetvā, nisīdayī pāmukhaāsanasmiṃ;

Idamāsanaṃ atra bhavaṃ nisīdatu, bhavañhi me aññataro garūnaṃ.

165.

‘‘Aññā ca nārī taramānarūpā, ādāya vāriṃ upasaṅkamitvā;

Pādāni pakkhālayī me janinda, bhariyāva [bhariyā ca (pī.)] bhattū patino piyassa.

166.

‘‘Aparā ca nārī taramānarūpā, paggayha sovaṇṇamayāya [sovaṇṇamayā (pī.)] pātiyā;

Anekasūpaṃ vividhaṃ viyañjanaṃ, upanāmayī bhatta manuññarūpaṃ.

167.

‘‘Turiyehi [tūriyehi (ka.)] maṃ bhārata bhuttavantaṃ, upaṭṭhahuṃ bhattu mano viditvā;

Tatuttariṃ [taduttariṃ (ka.)] maṃ nipatī mahantaṃ, dibbehi kāmehi anappakehi.

168.

‘‘Bhariyā mametā tisatā aḷāra, sabbattamajjhā padumuttarābhā;

Aḷāra etāssu te kāmakārā, dadāmi te tā paricārayassu.

169.

‘‘Saṃvaccharaṃ dibbarasānubhutvā, tadāssuhaṃ [tadassahaṃ (pī.)] uttarimajjhabhāsiṃ [uttari paccabhāsiṃ (sī. syā.), uttariṃ paccabhāsiṃ (pī.)];

Nāgassidaṃ kinti kathañca laddhaṃ, kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṃ’’.

170.

‘‘Adhicca laddhaṃ pariṇāmajaṃ te, sayaṃkataṃ udāhu devehi dinnaṃ;

Pucchāmi taṃ [te (pī.)] nāgarājetamatthaṃ, kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṃ’’.

171.

‘‘Nādhicca laddhaṃ na pariṇāmajaṃ me, na sayaṃkataṃ nāpi devehi dinnaṃ;

Sakehi kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ vimānaṃ’’.

172.

‘‘Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyaṃ, kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko;

Akkhāhi me nāgarājetamatthaṃ, kathaṃ nu te laddhamidaṃ vimānaṃ’’.



153.
"向东方去片刻后，以满眼泪望着我；
那时我跟在他后面，举起十指合掌礼。
154.
"你快快离去吧，免得敌人再捉你；
与凶暴者相遇苦，去处勿见薄阇子。
155.
"他去到清澈湖泊，湛蓝美丽好渡处；
蔓藤覆盖莲花开，欢喜无惧进入去。
156.
"不久那龙入湖后，民王他现天神相；
侍奉我如子侍父，说话悦耳入我心。
157.
"你是我父母阿罗拉，亲密给我生命友；
我已恢复神通力，阿罗拉看我住处；
食饮丰富多美味，如帝释天之庄严。"
158.
"那地处具备美相，无砾石柔软庄严；
草低尘少且美地，见者都舍弃忧愁。
159.
"琉璃蓝色无混浊，四方芒果林可乐；
熟果半熟与鲜花，常季结果不间断。
160.
"在那树林中央处，民王住处如光辉；
银门黄金所制造，高贵如空中闪电。
161.
"宝石黄金造高贵，种种装饰善化现；
众多装饰少女满，国王她们戴金臂。"
162.
"那商佉波罗迅速，登上无比美宫殿；
千柱具无比威力，那里有他王后妃。
163.
"一位女子快速来，手持琉璃宝贵重；
美丽具有血统石，不需吩咐置座椅。
164.
"然后龙王牵我手，让我坐上上首座；
请坐此处这座位，因你是我尊师一。
165.
"又一女子快速来，取水来到我面前；
为我洗足民王啊，如妻侍奉亲爱夫。
166.
"又一女子快速来，举起黄金所制盘；
种种调味多汤菜，供养美味饮食来。
167.
"婆罗多我食毕时，音乐侍奉知夫意；
更进一步为我献，无量天界诸欲乐。
168.
"阿罗拉这三百妃，一切中等莲花色；
阿罗拉随你所欲，我给你她们侍奉。
169.
"享受天味满一年，那时我又进一问；
龙王此如何获得，如何得此最胜殿？"
170.
"是否偶然所获得，或是转变而生成；
自己所作天神赐，龙王我问如何得？"
171.
"非偶然得非转变，非自作非天神赐；
以我无恶业功德，此宫殿是我所得。"
172.
"你守何戒修何梵行，善修何法得此果；
请告诉我龙王事，你如何得此宫殿？"

173.

‘‘Rājā ahosiṃ magadhānamissaro, duyyodhano nāma mahānubhāvo;

So ittaraṃ jīvitaṃ saṃviditvā, asassataṃ vipariṇāmadhammaṃ.

174.

‘‘Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ [adāsi (pī.)];

Opānabhūtaṃ me gharaṃ tadāsi, santappitā samaṇabrāhmaṇā ca.

175.

[ayaṃ gāthā pī. potthake natthi] ‘‘Mālañca gandhañca vilepanañca, padīpiyaṃ [padīpayaṃ (syā. ka.)] yānamupassayañca;

Acchādanaṃ seyyamathannapānaṃ, sakkacca dānāni adamha tattha [ayaṃ gāthā pī. potthake natthi].

176.

‘‘Taṃ me vataṃ taṃ pana brahmacariyaṃ, tassa suciṇṇassa ayaṃ vipāko;

Teneva me laddhamidaṃ vimānaṃ, pahūtabhakkhaṃ bahuannapānaṃ’’;

‘‘Naccehi gītehi cupetarūpaṃ, ciraṭṭhitikaṃ na ca sassatāyaṃ.

177.

‘‘Appānubhāvā taṃ mahānubhāvaṃ, tejassinaṃ hanti atejavanto;

Kimeva dāṭhāvudha kiṃ paṭicca, hatthatta [hatthattha (sī. syā. pī.)] māgacchi vanibbakānaṃ [vaṇibbakānaṃ (sī.)].

178.

‘‘Bhayaṃ nu te anvagataṃ mahantaṃ, tejo nu te nānvagaṃ dantamūlaṃ;

Kimeva dāṭhāvudha kiṃ paṭicca, kilesamāpajji vanibbakānaṃ’’.

179.

‘‘Na me bhayaṃ anvagataṃ mahantaṃ, tejo na sakkā mama tehi hantuṃ [tebhihantuṃ (syā. ka.)];

Satañca dhammāni sukittitāni, samuddavelāva duraccayāni.

180.

‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ aḷāra, uposathaṃ niccamupāvasāmi;

Athāgamuṃ soḷasa bhojaputtā, rajjuṃ gahetvāna daḷhañca pāsaṃ.

181.

‘‘Bhetvāna nāsaṃ atikassa [antakassa (ka.)] rajjuṃ, nayiṃsu maṃ samparigayha luddā;

Etādisaṃ dukkhamahaṃ titikkhaṃ [titikkhiṃ (pī.)], uposathaṃ appaṭikopayanto’’.

182.

‘‘Ekāyane taṃ pathe addasaṃsu, balena vaṇṇena cupetarūpaṃ;

Siriyā paññāya ca bhāvitosi, kiṃ patthayaṃ [kimatthiyaṃ (sī. syā. pī.)] nāga tapo karosi.

183.

‘‘Na puttahetū na dhanassa hetu, na āyuno cāpi aḷāra hetu;

Manussayoniṃ abhipatthayāno, tasmā parakkamma tapo karomi’’.

184.

‘‘Tvaṃ lohitakkho vihatantaraṃso, alaṅkato kappitakesamassu;

Surosito lohitacandanena, gandhabbarājāva disā pabhāsasi [pabhāsi (ka.)].

185.

‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, sabbehi kāmehi samaṅgibhūto;

Pucchāmi taṃ nāgarājetamatthaṃ, seyyo ito kena manussaloko’’.

186.

‘‘Aḷāra nāññatra manussalokā, suddhī va saṃvijjati saṃyamo vā;

Ahañca laddhāna manussayoniṃ, kāhāmi jātimaraṇassa antaṃ’’.

187.

‘‘Saṃvaccharo me vasato [vusito (pī.)] tavantike, annena pānena upaṭṭhitosmi;

Āmantayitvāna palemi nāga, cirappavuṭṭhosmi [cirappavuttho asmi (pī.)] ahaṃ janinda’’.

188.

‘‘Puttā ca dārā anujīvino ca [ca’nujīvino (syā. pī.)], niccānusiṭṭhā upatiṭṭhate taṃ;

Kaccinnu taṃ nābhisapittha [nābhisaṃsittha (syā. pī.)] koci, piyañhi me dassanaṃ tuyhaṃ [tuyha (pī.)] aḷāra’’.

189.

‘‘Yathāpi mātū ca pitū agāre, putto piyo paṭivihito vaseyya [seyyo (pī.)];

Tatopi mayhaṃ idhameva seyyo, cittañhi te nāga mayī pasannaṃ’’.

190.

‘‘Maṇī mamaṃ vijjati lohitaṅko [lohitaṅgo (ka.)], dhanāharo maṇiratanaṃ uḷāraṃ;

Ādāya tvaṃ [taṃ (pī.)] gaccha sakaṃ niketaṃ, laddhā dhanaṃ taṃ maṇimossajassu’’.

191.

‘‘Diṭṭhā mayā mānusakāpi kāmā, asassatā vipariṇāmadhammā;

Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, saddhāyahaṃ pabbajitomhi rāja.



173.
"我曾是摩揭陀之主，名为难胜大威力；
知道生命如转瞬，无常变化为常法。
174.
"我以清净之心意，恭敬布施多饮食；
我家如同水井口，满足沙门婆罗门。
175.
"花鬘香料涂香油，灯明车乘及床座；
衣服卧具与饮食，恭敬布施于彼处。
176.
"这是我戒我梵行，此为善修之果报；
因此我得此宫殿，食饮丰富且众多；
具足歌舞与音乐，长久但非永恒住。"
177.
"无威力者伤害你，大威力者具光辉；
持牙为武器者何，为何落入乞丐手？
178.
"是否大恐惧追随，威力不随牙根来；
持牙为武器者何，为何受乞丐折磨？"
179.
"非大恐惧所追随，他们不能毁我力；
善人之法善称赞，如海边际难超越。
180.
"十四十五阿罗拉，我常持守布萨戒；
十六薄阇子到来，手持绳索坚固套。
181.
"破坏我鼻穿入绳，凶暴者们捆绑我；
我忍受如此痛苦，不违破我布萨戒。"
182.
"独路之上见到你，具足力量与容色；
你具吉祥及智慧，龙王为何行苦行？
183.
"非为子非为财富，阿罗拉非为寿；
我希求人的生处，为此精进修苦行。"
184.
"你眼红亮内光除，装饰修整须发好；
红旃檀香善涂身，如乾闼婆王照耀。
185.
"你得天神大威力，具足一切诸欲乐；
龙王我问你此事，人世胜此处何在？"
186.
"阿罗拉除人世外，清净调御不可得；
若我获得人身时，当作生死之终尽。"
187.
"我住你处满一年，得蒙饮食之供养；
龙王我今向你辞，我已离家住久远。"
188.
"子女眷属随从者，常受教诲侍奉你；
愿没人诅咒于你，阿罗拉见你欢喜。"
189.
"如在父母家之中，爱子善待而居住；
此处对我更殊胜，龙王你心于我净。"
190.
"我有红色宝石珠，能带来财宝殊胜；
带它回你的住处，获得财后可舍弃。"
191.
"我已见人间欲乐，无常变化为其法；
见诸欲乐过患已，国王我因信出家。"

192.

‘‘Dumapphalānīva patanti māṇavā, daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā;

Etampi disvā pabbajitomhi rāja, apaṇṇakaṃ sāmaññameva seyyo’’.

193.

‘‘Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino;

Nāgañca sutvāna tavañcaḷāra, kāhāmi puññāni anappakāni’’.

194.

‘‘Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino;

Nāgañca sutvāna mamañca rāja, karohi puññāni anappakānī’’ti.

Saṅkhapālajātakaṃ catutthaṃ.

525. Cūḷasutasomajātakaṃ (5)

195.

‘‘Āmantayāmi nigamaṃ, mittāmacce parissaje [pārisajje (sī. syā.)];

Sirasmiṃ palitaṃ jātaṃ, pabbajjaṃ dāni rocahaṃ’’.

196.

‘‘Abhumme kathaṃ nu bhaṇasi, sallaṃ me deva urasi kappesi [kampesi (pī.)];

Sattasatā te bhariyā, kathaṃ nu te tā bhavissanti’’.

197.

‘‘Paññāyihinti etā, daharā aññampi tā gamissanti;

Saggañcassa patthayāno, tena ahaṃ pabbajissāmi’’.

198.

‘‘Dulladdhaṃ me āsi sutasoma, yassa te homahaṃ mātā;

Yaṃ me vilapantiyā, anapekkho pabbajasi deva.

199.

‘‘Dulladdhaṃ me āsi sutasoma, yaṃ taṃ ahaṃ vijāyissaṃ;

Yaṃ me vilapantiyā, anapekkho pabbajasi deva’’.

200.

‘‘Ko nāmeso dhammo, sutasoma kā ca nāma pabbajjā;

Yaṃ no amhe jiṇṇe, anapekkho pabbajasi deva.

201.

‘‘Puttāpi tuyhaṃ bahavo, daharā appattayobbanā;

Mañjū tepi [te (sī. pī.)] taṃ apassantā, maññe dukkhaṃ nigacchanti’’.

202.

‘‘Puttehi ca me etehi, daharehi appattayobbanehi;

Mañjūhi sabbehipi tumhehi, cirampi ṭhatvā vināsabhāvo’’ [vinābhāvo (sī. syā. pī.)].

203.

‘‘Chinnaṃ nu tuyhaṃ hadayaṃ, adu te [ādu (sī. pī.), ādū (syā.)] karuṇā ca natthi amhesu;

Yaṃ no vikandantiyo [vikkandantiyo (sī.)], anapekkho pabbajasi deva’’.

204.

‘‘Na ca mayhaṃ chinnaṃ hadayaṃ, atthi karuṇāpi mayhaṃ tumhesu;

Saggañca patthayāno, tena ahaṃ [tenāhaṃ (sī. syā.), tenamahaṃ (pī.)] pabbajissāmi’’.

205.

‘‘Dulladdhaṃ me āsi, sutasoma yassa te ahaṃ bhariyā;

Yaṃ me vilapantiyā, anapekkho pabbajasi deva.

206.

‘‘Dulladdhaṃ me āsi, sutasoma yassa te ahaṃ bhariyā;

Yaṃ me kucchipaṭisandhiṃ [maṃ kucchimatiṃ santiṃ (pī.)], anapekkho pabbajasi deva.

207.

‘‘Paripakko me gabbho, kucchigato yāva naṃ vijāyāmi;

Māhaṃ ekā vidhavā, pacchā dukkhāni addakkhiṃ’’.

208.

‘‘Paripakko te gabbho, kucchigato iṅgha tvaṃ [tva (sī.), naṃ (pī.)] vijāyassu;

Puttaṃ anomavaṇṇaṃ, taṃ hitvā pabbajissāmi’’.

209.

‘‘Mā tvaṃ cande rudi, mā soci vanatimiramattakkhi;

Āroha varapāsādaṃ [ca pāsādaṃ (pī.)], anapekkho ahaṃ gamissāmi’’.

210.

‘‘Ko taṃ amma kopesi, kiṃ rodasi pekkhasi ca maṃ bāḷhaṃ;

Kaṃ avajjhaṃ ghātemi [ghātemi kaṃ avajjhaṃ (pī.), taṃ avajjhaṃ ghātemi (ka.)], ñātīnaṃ udikkhamānānaṃ’’.

211.

‘‘Na hi so sakkā hantuṃ, vijitāvī [jīvitāvī (pī.)] yo maṃ tāta kopesi;

Pitā te maṃ tāta avaca, anapekkho ahaṃ gamissāmi’’.

212.

‘‘Yohaṃ pubbe niyyāmi, uyyānaṃ mattakuñjare ca yodhemi;

Sutasome pabbajite, kathaṃ nu dāni karissāmi’’.

213.

‘‘Mātucca [mātu ca (sī. syā.)] me rudantyā [rudatyā (pī.)], jeṭṭhassa ca bhātuno akāmassa;

Hatthepi te gahessaṃ, na hi gacchasi [gañchisi (pī.)] no akāmānaṃ’’.



192.
"如树果实坠落般，壮年老年皆身坏；
见此我已行出家，国王定当以道胜。"
193.
"确实应当亲近智，多闻善思诸方面；
闻龙王和你阿罗，我将修作诸功德。"
194.
"确实应当亲近智，多闻善思诸方面；
闻龙王和我国王，请你修作诸功德。"
商佉波罗本生经第四竟。
525. 小须多索摩本生经（5）
195.
"我告知城镇众，亲友朝臣眷属；
我头已生白发，我今喜好出家。"
196.
"呜呼何出此言，大王刺我心胸；
你有七百妃，她们将如何处？"
197.
"她们会自知道，年轻会另嫁他；
我因希求天界，所以我要出家。"
198.
"须多索摩难得，我作你的母亲；
当我在悲泣时，无顾我你出家。
199.
"须多索摩难得，我曾生育于你；
当我在悲泣时，无顾我你出家。"
200.
"这是什么正法，须多索摩何出家；
我们已经衰老，无顾我你出家。
201.
"你也有多子女，年幼未到青春；
可爱不见你时，我想他们痛苦。"
202.
"我这些子女们，年幼未到青春；
可爱你们大众，长住也终离别。"
203.
"你的心已断绝，对我们无慈悲；
当我们在哭泣，无顾念你出家。"
204.
"我的心未断绝，对你们有慈悲；
我因希求天界，所以我要出家。"
205.
"难得啊须多索摩，我作你的妻子；
当我在悲泣时，无顾我你出家。
206.
"难得啊须多索摩，我作你的妻子；
我腹中有胎儿，无顾我你出家。
207.
"我腹中的胎儿，已成熟待生产；
莫让我独寡，后见诸苦难。"
208.
"你腹中的胎儿，已成熟请生产；
生下殊胜子，舍他我出家。"
209.
"月亮女莫哭，暗林眼勿忧；
请登最胜殿，我将无顾去。"
210.
"母亲谁惹你，为何哭看我；
谁该死要杀，亲属在观望？"
211.
"不能杀此人，孩子胜生者；
你父对我说，我将无顾去。"
212.
"我从前常去，游园调象斗；
须多索摩出家，如今将何为？"
213.
"母亲在哭泣，长兄不愿意；
我将抓你手，不让违意去。"

214.

‘‘Uṭṭhehi tvaṃ dhāti, imaṃ kumāraṃ ramehi aññattha;

Mā me paripanthamakāsi [makā (sī. pī.)], saggaṃ mama patthayānassa’’.

215.

‘‘Yaṃ nūnimaṃ dadeyyaṃ [jaheyyaṃ (pī.)] pabhaṅkaraṃ, ko nu me imināttho [ko nu me iminā attho (sī. syā.), ko nu me nattho (pī.)];

Sutasome pabbajite, kiṃ nu menaṃ karissāmi’’.

216.

‘‘Koso ca tuyhaṃ vipulo, koṭṭhāgārañca tuyhaṃ paripūraṃ;

Pathavī ca tuyhaṃ vijitā, ramassu mā pabbaji [pabbajassu (sī.), pabbaja (pī.)] deva’’.

217.

‘‘Koso ca mayhaṃ vipulo, koṭṭhāgārañca mayhaṃ paripūraṃ;

Pathavī ca mayhaṃ vijitā, taṃ hitvā pabbajissāmi’’.

218.

‘‘Mayhampi dhanaṃ pahūtaṃ, saṅkhātuṃ [saṅkhyātuṃ (sī.)] nopi deva sakkomi;

Taṃ te dadāmi sabbampi [taṃ deva te dadāmi sabbampi (sī.), taṃ te dadāmi sabbaṃ (pī.)], ramassu mā pabbaji deva’’.

219.

‘‘Jānāmi [jānāmi te (sī. syā.)] dhanaṃ pahūtaṃ, kulavaddhana pūjito tayā casmi;

Saggañca patthayāno, tena ahaṃ pabbajissāmi’’.

220.

‘‘Ukkaṇṭhitosmi bāḷhaṃ, arati maṃ somadatta āvisati [āvīsati (ka.)];

Bahukāpi [bahukā hi (sī. syā.)] me antarāyā, ajjevāhaṃ pabbajissāmi’’.

221.

‘‘Idañca tuyhaṃ rucitaṃ, sutasoma ajjeva dāni tvaṃ pabbaja;

Ahampi pabbajissāmi, na ussahe tayā vinā ahaṃ ṭhātuṃ’’.

222.

‘‘Na hi sakkā pabbajituṃ, nagare na hi paccati janapade ca’’;

‘‘Sutasome pabbajite, kathaṃ nu dāni karissāma’’.

223.

‘‘Upanīyatidaṃ maññe, parittaṃ udakaṃva caṅkavāramhi;

Evaṃ suparittake jīvite, na ca pamajjituṃ kālo.

224.

‘‘Upanīyatidaṃ maññe, parittaṃ udakaṃva caṅkavāramhi;

Evaṃ suparittake jīvite, andhabālā [atha bālā (sī. syā. pī.)] pamajjanti.

225.

‘‘Te vaḍḍhayanti nirayaṃ, tiracchānayoniñca pettivisayañca;

Taṇhāya bandhanabaddhā, vaḍḍhenti asurakāyaṃ’’.

226.

‘‘Ūhaññate rajaggaṃ, avidūre pubbakamhi ca [pupphakamhi ca (sī. pī.)] pāsāde;

Maññe no kesā chinnā, yasassino dhammarājassa’’.

227.

‘‘Ayamassa pāsādo, sovaṇṇa [sovaṇṇo (pī.)] pupphamālyavītikiṇṇo;

Yahi [yamhi (pī.)] manuvicari rājā, parikiṇṇo itthāgārehi.

228.

‘‘Ayamassa pāsādo, sovaṇṇapupphamālyavītikiṇṇo;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo ñātisaṅghena.

229.

‘‘Idamassa kūṭāgāraṃ, sovaṇṇapupphamālyavītikiṇṇaṃ;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo itthāgārehi.

230.

‘‘Idamassa kūṭāgāraṃ, sovaṇṇa [sovaṇṇaṃ (pī.)] pupphamālyavītikiṇṇaṃ;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo ñātisaṅghena.

231.

‘‘Ayamassa asokavanikā, supupphitā sabbakālikā rammā;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo itthāgārehi.

232.

‘‘Ayamassa asokavanikā, supupphitā sabbakālikā rammā;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo ñātisaṅghena.

233.

‘‘Idamassa uyyānaṃ, supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo itthāgārehi.

234.

‘‘Idamassa uyyānaṃ, supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo ñātisaṅghena.

235.

‘‘Idamassa kaṇikāravanaṃ, supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo itthāgārehi.

236.

‘‘Idamassa kaṇikāravanaṃ, supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo ñātisaṅghena.



214.
"起来啊乳母，带此童子去他处；
莫为我作障碍，我正希求天界。"
215.
"我应舍此光明者，此对我有何用；
须多索摩出家后，我将如何处理？"
216.
"你的库藏丰富，你的仓库盈满；
大地你已征服，享乐勿出家大王。"
217.
"我的库藏丰富，我的仓库盈满；
大地我已征服，舍此我将出家。"
218.
"我也有大财富，大王我数不清；
我将全部给你，享乐勿出家大王。"
219.
"我知你财富多，家族增长你敬我；
我因希求天界，所以我要出家。"
220.
"我已极度厌倦，索摩达多忧扰我；
虽有诸多障碍，今日我即出家。"
221.
"此事若你所愿，须多索摩今即出家；
我也将要出家，不能离你独住。"
222.
"实在不能出家，城市乡村不安；
须多索摩出家，我们将如何做？"
223.
"我想此被带去，如水器中少水；
生命如此短暂，非是放逸之时。
224.
"我想此被带去，如水器中少水；
生命如此短暂，愚痴者仍放逸。
225.
"他们增长地狱，畜生道与饿鬼界；
为贪欲所束缚，增长阿修罗众。"
226.
"灰尘飞扬起，不远前宫殿；
我想已剪发，有名声法王。"
227.
"这是他宫殿，黄金花鬘遍撒；
王曾在此游，众妃眷环绕。
228.
"这是他宫殿，黄金花鬘遍撒；
王曾在此游，亲族众环绕。
229.
"这是他重阁，黄金花鬘遍撒；
王曾在此游，众妃眷环绕。
230.
"这是他重阁，黄金花鬘遍撒；
王曾在此游，亲族众环绕。
231.
"这是他无忧园，常开花可乐；
王曾在此游，众妃眷环绕。
232.
"这是他无忧园，常开花可乐；
王曾在此游，亲族众环绕。
233.
"这是他游园，常开花可乐；
王曾在此游，众妃眷环绕。
234.
"这是他游园，常开花可乐；
王曾在此游，亲族众环绕。
235.
"这是他金花林，常开花可乐；
王曾在此游，众妃眷环绕。
236.
"这是他金花林，常开花可乐；
王曾在此游，亲族众环绕。"

237.

‘‘Idamassa pāṭalivanaṃ [pāṭalīvanaṃ (sī.)], supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo itthāgārehi.

238.

‘‘Idamassa pāṭalivanaṃ, supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo ñātisaṅghena.

239.

‘‘Idamassa ambavanaṃ, supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo itthāgārehi.

240.

‘‘Idamassa ambavanaṃ, supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo ñātisaṅghena.

241.

‘‘Ayamassa pokkharaṇī, sañchannā aṇḍajehi vītikiṇṇā;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo itthāgārehi.

242.

‘‘Ayamassa pokkharaṇī, sañchannā aṇḍajehi vītikiṇṇā;

Yahimanuvicari rājā, parikiṇṇo ñātisaṅghena’’.

243.

‘‘Rājā vo kho [rājā kho (sī. syā. pī.)] pabbajito, sutasomo rajjaṃ imaṃ pahatvāna [pahantvāna (syā. ka.)];

Kāsāyavatthavasano, nāgova ekako [ekakova (sī.)] carati’’.

244.

‘‘Māssu pubbe ratikīḷitāni, hasitāni ca anussarittha [anussarittho (pī.)];

Mā vo kāmā haniṃsu, rammaṃ hi [surammañhi (syā. ka.)] sudassanaṃ [sudassanaṃ nāma (sī.)] nagaraṃ.



237.
"这是他波吒梨林，常开花可乐；
王曾在此游，众妃眷环绕。
238.
"这是他波吒梨林，常开花可乐；
王曾在此游，亲族众环绕。
239.
"这是他芒果林，常开花可乐；
王曾在此游，众妃眷环绕。
240.
"这是他芒果林，常开花可乐；
王曾在此游，亲族众环绕。
241.
"这是他莲花池，覆盖遍生物；
王曾在此游，众妃眷环绕。
242.
"这是他莲花池，覆盖遍生物；
王曾在此游，亲族众环绕。"
243.
"你们的王已出家，须多索摩舍此国；
身着袈裟法衣，如象独自游行。"
244.
"不要忆念从前欢乐嬉戏，和从前欢笑；
莫让欲望害你们，善见城实可乐。"

245.

‘‘Mettacittañca [mettañca (pī.)] bhāvetha, appamāṇaṃ divā ca ratto ca;

Agacchittha [atha gañchittha (sī. syā. pī.)] devapura, āvāsaṃ puññakammina’’nti [puññakammānanti (pī.)].

Cūḷasutasomajātakaṃ pañcamaṃ.

Cattālīsanipātaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ –

Suvapaṇḍitajambukakuṇḍalino , varakaññamalambusajātakañca;

Pavaruttamasaṅkhasirīvhayako, sutasomaarindhamarājavaro.

245.
"应修习慈心，昼夜无量心；
行善业者去，天界居处去。"
小须多索摩本生经第五竟。
四十集终。
其摘要：
善鹦鹉贤者豺狼耳环，胜女阿兰布沙本生经；
最胜商佉称吉祥者，须多索摩王中最胜。


